บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด · ที่ปรึกษากฎหมายอาญาและการดำเนินคดีอาญา

ส่วนที่สอง ฐานความผิดที่สำนักงานรับดำเนินคดี

ลักทรัพย์ ลักทรัพย์นายจ้าง และรับของโจร: องค์ประกอบ อัตราโทษ การยอมความ และอายุความ

หน้านี้อธิบายความผิดฐานลักทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ เหตุฉกรรจ์ตามมาตรา ๓๓๕ รวมถึงลักทรัพย์นายจ้าง วิ่งราวทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๖ และรับของโจรตามมาตรา ๓๕๗ ทั้งอัตราโทษ การยอมความ ผลของการคืนทรัพย์ การรอการลงโทษ และอายุความ ตัวบทคัดคำต่อคำจากฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • ลักทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ คือการเอาทรัพย์ของผู้อื่น หรือทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย ไปโดยทุจริต อัตราโทษคือจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท1
  • ลักทรัพย์ที่มีลักษณะตามมาตรา ๓๓๕ เช่น ในเวลากลางคืน โดยร่วมกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป หรือลักทรัพย์ของนายจ้าง มีอัตราโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท ถ้าเข้าลักษณะตั้งแต่สองอนุมาตราขึ้นไป อัตราโทษเพิ่มเป็นจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี2
  • ลักทรัพย์ไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้ การคืนทรัพย์หรือการตกลงกับผู้เสียหายจึงไม่ทำให้คดีระงับ ข้อยกเว้นอยู่ในมาตรา ๗๑ ถ้าสามีกระทำต่อภริยาหรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ และถ้าผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน หรือพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน ความผิดนั้นเป็นความผิดอันยอมความได้3
  • การคืนทรัพย์หรือการชดใช้ราคาเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลนำมาพิจารณาได้ทั้งในฐานะการพยายามบรรเทาผลร้ายซึ่งเป็นเหตุบรรเทาโทษตามมาตรา ๗๘4 และในการใช้ดุลพินิจรอการกำหนดโทษหรือรอการลงโทษตามมาตรา ๕๖5
  • รับของโจรตามมาตรา ๓๕๗ คือการช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำ หรือรับไว้โดยประการใดซึ่งทรัพย์ที่ได้มาจากความผิดฐานลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ ฉ้อโกง ยักยอก และฐานอื่นที่ตัวบทระบุ อัตราโทษคือจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ6
  • คดีลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๔ และมาตรา ๓๓๕ วรรคแรกและวรรคสอง มีอายุความสิบปีนับแต่วันกระทำความผิด ตามมาตรา ๙๕ (๓) เพราะอัตราโทษจำคุกอย่างสูงอยู่ในช่วงกว่าหนึ่งปีถึงเจ็ดปี7
  • ในคดีลักทรัพย์ วิ่งราว ฉ้อโกง ยักยอก หรือรับของโจร เมื่อพนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีอาญา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๓ ให้พนักงานอัยการเรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหายด้วย ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิเรียกร้องคืน8

ลักทรัพย์คืออะไร: องค์ประกอบความผิดตามมาตรา ๓๓๔

ลักทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ คือการเอาทรัพย์ของผู้อื่น หรือทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย ไปโดยทุจริต ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท ความผิดนี้อยู่ในลักษณะ ๑๒ ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ หมวด ๑ ความผิดฐานลักทรัพย์และวิ่งราวทรัพย์ ซึ่งมีมาตรา ๓๓๔ มาตรา ๓๓๕ มาตรา ๓๓๕ ทวิ มาตรา ๓๓๖ และมาตรา ๓๓๖ ทวิ

หน้านี้เขียนสำหรับผู้ถูกกล่าวหาที่ได้รับหมายเรียกหรือรู้ว่ามีการร้องทุกข์ในข้อหาลักทรัพย์ ลักทรัพย์นายจ้าง หรือรับของโจร ซึ่งต้องประเมินอัตราโทษและแนวทางของคดี และสำหรับผู้เสียหายที่ต้องการรู้ว่าการคืนทรัพย์หรือการตกลงกันมีผลต่อคดีอย่างไร และจะเรียกทรัพย์คืนในคดีอาญาได้อย่างไร

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔

ผู้ใดเอาทรัพย์ของผู้อื่น หรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปโดยทุจริต ผู้นั้นกระทำความผิดฐานลักทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท

ถ้อยคำของมาตรา ๓๓๔ แบ่งองค์ประกอบได้สามส่วน ส่วนแรกคือการกระทำ ได้แก่การ “เอา... ไป” ส่วนที่สองคือวัตถุแห่งการกระทำ ได้แก่ทรัพย์ของผู้อื่น หรือทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย ส่วนที่สามคือเจตนา ได้แก่การกระทำโดยทุจริต9 ทั้งสามส่วนต้องครบ ข้อเท็จจริงที่ขาดส่วนใดส่วนหนึ่งไม่เป็นความผิดฐานลักทรัพย์ แม้ผู้เสียหายจะสูญเสียทรัพย์ไปจริง

ทรัพย์ของผู้อื่น และทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย

ตัวบทคุ้มครองทั้งทรัพย์ที่เป็นของผู้อื่นทั้งหมด และทรัพย์ที่ผู้กระทำเป็นเจ้าของร่วมกับผู้อื่น ผลคือเจ้าของรวมคนหนึ่งที่เอาทรัพย์ส่วนรวมไปเป็นประโยชน์ของตนแต่ผู้เดียวโดยทุจริต อาจมีความผิดฐานลักทรัพย์ได้ ทั้งที่ตนมีส่วนเป็นเจ้าของอยู่ด้วย10 ในทางกลับกัน ผู้ที่เอาทรัพย์ซึ่งเป็นของตนเองแต่ผู้เดียวไป ไม่เข้าองค์ประกอบส่วนนี้ เพราะทรัพย์นั้นไม่ใช่ของผู้อื่น

โดยทุจริต: ความหมายตามมาตรา ๑ (๑)

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑ (๑)

ในประมวลกฎหมายนี้

(๑) “โดยทุจริต” หมายความว่า เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น

มาตรา ๑ (๑) นิยามคำว่า “โดยทุจริต” ว่าเพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น11 ประโยชน์ที่แสวงหาจึงไม่จำเป็นต้องตกแก่ผู้กระทำเอง การเอาทรัพย์ของผู้อื่นไปให้บุคคลที่สามใช้ก็อยู่ในความหมายนี้ ส่วนผู้ที่เอาทรัพย์ไปเพราะเชื่อโดยสุจริตว่าตนมีสิทธิในทรัพย์นั้น ขาดองค์ประกอบส่วนนี้

เจตนาและความสำคัญผิดในข้อเท็จจริง

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๙

บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้กระทำโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยแจ้งชัดให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทำโดยไม่มีเจตนา

กระทำโดยเจตนา ได้แก่กระทำโดยรู้สำนึกในการที่กระทำและในขณะเดียวกันผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้น

ถ้าผู้กระทำมิได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้นมิได้

กระทำโดยประมาท ได้แก่กระทำความผิดมิใช่โดยเจตนา แต่กระทำโดยปราศจากความระมัดระวังซึ่งบุคคลในภาวะเช่นนั้นจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์ และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้ แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่

การกระทำ ให้หมายความรวมถึงการให้เกิดผลอันหนึ่งอันใดขึ้นโดยงดเว้นการที่จักต้องกระทำเพื่อป้องกันผลนั้นด้วย

ลักทรัพย์เป็นความผิดที่ต้องกระทำโดยเจตนา มาตรา ๕๙ วรรคสามบัญญัติว่าถ้าผู้กระทำมิได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าผู้กระทำประสงค์ต่อผลหรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้นมิได้12 ผู้ที่หยิบทรัพย์ของผู้อื่นไปโดยเข้าใจว่าเป็นทรัพย์ของตน จึงไม่รู้ข้อเท็จจริงว่าทรัพย์นั้นเป็น “ของผู้อื่น” ซึ่งเป็นองค์ประกอบของมาตรา ๓๓๔ ประเด็นในคดีลักษณะนี้จึงอยู่ที่พยานหลักฐานว่าความเข้าใจนั้นมีอยู่จริงหรือไม่ เช่น ลักษณะของทรัพย์ที่คล้ายกัน ประวัติการครอบครอง และพฤติการณ์หลังจากรู้ความจริง

ความเห็นของสำนักงาน

เมื่อผู้ถูกกล่าวหานำเรื่องมาปรึกษา สำนักงานตรวจองค์ประกอบทีละส่วนตามมาตรา ๓๓๔ ก่อนพิจารณาเหตุฉกรรจ์ ส่วนที่มักเป็นประเด็นต่อสู้คือเจตนาทุจริต และความเข้าใจของผู้ถูกกล่าวหาว่าทรัพย์เป็นของตนหรือตนมีสิทธิในทรัพย์ เพราะเป็นข้อเท็จจริงในใจที่ต้องพิสูจน์จากพฤติการณ์ทั้งก่อน ขณะ และหลังการกระทำ

ลักทรัพย์ โทษเท่าไร: มาตรา ๓๓๔ และเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา ๓๓๕

ลักทรัพย์ธรรมดาตามมาตรา ๓๓๔ มีโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท ถ้าการลักทรัพย์มีลักษณะตามมาตรา ๓๓๕ อนุมาตราใดอนุมาตราหนึ่ง เช่น ในเวลากลางคืน โดยมีอาวุธ หรือทรัพย์ของนายจ้าง โทษเพิ่มเป็นจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท และถ้าเข้าลักษณะตั้งแต่สองอนุมาตราขึ้นไป จำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕

ผู้ใดลักทรัพย์

(๑) ในเวลากลางคืน

(๒) ในที่หรือบริเวณที่มีเหตุเพลิงไหม้ การระเบิด อุทกภัย หรือในที่หรือบริเวณที่มีอุบัติเหตุ เหตุทุกขภัยแก่รถไฟ หรือยานพาหนะอื่นที่ประชาชนโดยสาร หรือภัยพิบัติอื่นทำนองเดียวกันหรืออาศัยโอกาสที่มีเหตุเช่นว่านั้น หรืออาศัยโอกาสที่ประชาชนกำลังตื่นกลัวภยันอันตรายใด ๆ

(๓) โดยทำอันตรายสิ่งกีดกั้นสำหรับคุ้มครองบุคคลหรือทรัพย์ หรือโดยผ่านสิ่งเช่นว่านั้นเข้าไปด้วยประการใด ๆ

(๔) โดยเข้าทางช่องทางซึ่งได้ทำขึ้นโดยไม่ได้จำนงให้เป็นทางคนเข้า หรือเข้าทางช่องทางซึ่งผู้เป็นใจเปิดไว้ให้

(๕) โดยแปลงตัวหรือปลอมตัวเป็นผู้อื่น มอมหน้าหรือทำด้วยประการอื่นเพื่อไม่ให้เห็นหรือจำหน้าได้

(๖) โดยลวงว่าเป็นเจ้าพนักงาน

(๗) โดยมีอาวุธ หรือโดยร่วมกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป

(๘) ในเคหสถาน สถานที่ราชการหรือสถานที่ที่จัดไว้เพื่อให้บริการสาธารณที่ตนได้เข้าไปโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือซ่อนตัวอยู่ในสถานที่นั้น ๆ

(๙) ในสถานที่บูชาสาธารณ สถานีรถไฟ ท่าอากาศยานที่จอดรถหรือเรือสาธารณะ สาธารณสถานสำหรับขนถ่ายสินค้า หรือในยวดยานสาธารณะ

(๑๐) ที่ใช้หรือมีไว้เพื่อสาธารณประโยชน์

(๑๑) ที่เป็นของนายจ้างหรือที่อยู่ในความครอบครองของนายจ้าง

(๑๒) ที่เป็นของผู้มีอาชีพกสิกรรม บรรดาที่เป็นผลิตภัณฑ์ พืชพันธุ์ สัตว์หรือเครื่องมืออันมีไว้สำหรับประกอบกสิกรรมหรือได้มาจากการกสิกรรมนั้น

ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท

ถ้าความผิดตามวรรคแรกเป็นการกระทำที่ประกอบด้วยลักษณะดังที่บัญญัติไว้ในอนุมาตราดังกล่าวแล้วตั้งแต่สองอนุมาตราขึ้นไป ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท

ถ้าความผิดตามวรรคแรกเป็นการกระทำต่อทรัพย์ที่เป็นโค กระบือ เครื่องกลหรือเครื่องจักรที่ผู้มีอาชีพกสิกรรมมีไว้สำหรับประกอบกสิกรรม ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดดังกล่าวในมาตรานี้ เป็นการกระทำโดยความจำใจหรือความยากจนเหลือทนทาน และทรัพย์นั้นมีราคาเล็กน้อย ศาลจะลงโทษผู้กระทำความผิดดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ ก็ได้

มาตรา ๓๓๕ กำหนดลักษณะของการลักทรัพย์ที่ทำให้โทษหนักขึ้นไว้สิบสองอนุมาตรา ลักษณะเหล่านี้แบ่งได้เป็นสี่กลุ่ม กลุ่มแรกเกี่ยวกับเวลาและสถานการณ์ คือในเวลากลางคืน และในที่ที่มีเหตุเพลิงไหม้ การระเบิด อุทกภัย อุบัติเหตุ หรือภัยพิบัติ กลุ่มที่สองเกี่ยวกับวิธีการ คือการทำอันตรายสิ่งกีดกั้นสำหรับคุ้มครองบุคคลหรือทรัพย์ การเข้าทางช่องทางที่ไม่ได้ทำไว้ให้คนเข้า การปลอมตัว การลวงว่าเป็นเจ้าพนักงาน และการมีอาวุธหรือร่วมกระทำความผิดตั้งแต่สองคนขึ้นไป กลุ่มที่สามเกี่ยวกับสถานที่ คือในเคหสถาน สถานที่ราชการ สถานที่บูชาสาธารณ สถานีรถไฟ ท่าอากาศยาน และยวดยานสาธารณะ กลุ่มที่สี่เกี่ยวกับตัวทรัพย์และความสัมพันธ์กับผู้เสียหาย คือทรัพย์ที่ใช้หรือมีไว้เพื่อสาธารณประโยชน์ ทรัพย์ของนายจ้าง และทรัพย์ของผู้มีอาชีพกสิกรรม13

ฐานความผิดมาตราอัตราโทษตามตัวบท
ลักทรัพย์๓๓๔จำคุกไม่เกิน ๓ ปี และปรับไม่เกิน ๖๐,๐๐๐ บาท
ลักทรัพย์ที่เข้าลักษณะหนึ่งอนุมาตราตามมาตรา ๓๓๕๓๓๕ วรรคแรกจำคุก ๑ ถึง ๕ ปี และปรับ ๒๐,๐๐๐ ถึง ๑๐๐,๐๐๐ บาท
ลักทรัพย์ที่เข้าลักษณะตั้งแต่สองอนุมาตรา๓๓๕ วรรคสองจำคุก ๑ ถึง ๗ ปี และปรับ ๒๐,๐๐๐ ถึง ๑๔๐,๐๐๐ บาท
ลักโค กระบือ เครื่องกลหรือเครื่องจักรที่ผู้มีอาชีพกสิกรรมมีไว้สำหรับประกอบกสิกรรม๓๓๕ วรรคสามจำคุก ๓ ถึง ๑๐ ปี และปรับ ๖๐,๐๐๐ ถึง ๒๐๐,๐๐๐ บาท
วิ่งราวทรัพย์๓๓๖ วรรคแรกจำคุกไม่เกิน ๕ ปี และปรับไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท
ลักทรัพย์หรือวิ่งราวทรัพย์โดยแต่งเครื่องแบบทหารหรือตำรวจ มีหรือใช้อาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือใช้ยานพาหนะ๓๓๖ ทวิหนักกว่าโทษของมาตรานั้นกึ่งหนึ่ง

ลักทรัพย์ด้วยความจำใจหรือความยากจน และทรัพย์มีราคาเล็กน้อย

วรรคสุดท้ายของมาตรา ๓๓๕ เปิดทางให้ศาลลงโทษตามมาตรา ๓๓๔ แทนอัตราโทษของมาตรา ๓๓๕ ได้ เมื่อครบสองเงื่อนไข คือการกระทำเกิดจากความจำใจหรือความยากจนเหลือทนทาน และทรัพย์มีราคาเล็กน้อย14 ถ้อยคำ “ศาลจะลงโทษ... ก็ได้” แสดงว่าเป็นดุลพินิจของศาล ไม่ใช่สิทธิของจำเลย จำเลยที่ประสงค์จะอ้างเหตุนี้จึงต้องนำสืบให้ศาลเห็นทั้งสภาพความจำเป็นและราคาทรัพย์

เหตุเพิ่มโทษตามมาตรา ๓๓๖ ทวิ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๖ ทวิ

ผู้ใดกระทำความผิดตามมาตรา ๓๓๔ มาตรา ๓๓๕ มาตรา ๓๓๕ ทวิ หรือ มาตรา ๓๓๖ โดยแต่งเครื่องแบบทหารหรือตำรวจหรือแต่งกายให้เข้าใจว่าเป็นทหารหรือตำรวจหรือโดยมีหรือใช้อาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือโดยใช้ยานพาหนะเพื่อสะดวกแก่การกระทำผิดหรือการพาทรัพย์นั้นไป หรือเพื่อให้พ้นการจับกุม ต้องระวางโทษหนักกว่าที่บัญญัติไว้ในมาตรานั้น ๆ กึ่งหนึ่ง

มาตรา ๓๓๖ ทวิ เพิ่มโทษอีกกึ่งหนึ่งของโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ มาตรา ๓๓๕ มาตรา ๓๓๕ ทวิ หรือมาตรา ๓๓๖ เมื่อผู้กระทำแต่งเครื่องแบบทหารหรือตำรวจหรือแต่งกายให้เข้าใจว่าเป็นทหารหรือตำรวจ มีหรือใช้อาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือใช้ยานพาหนะเพื่อสะดวกแก่การกระทำผิด การพาทรัพย์ไป หรือการหลบหนีการจับกุม15 ข้อเท็จจริงเรื่องการใช้รถจักรยานยนต์หรือรถยนต์จึงต้องตรวจทุกครั้ง เพราะมีผลต่ออัตราโทษโดยตรง

ลักทรัพย์นายจ้าง: มาตรา ๓๓๕ (๑๑) และเส้นแบ่งกับยักยอก

ลักทรัพย์นายจ้างคือการลักทรัพย์ที่เป็นของนายจ้าง หรือทรัพย์ที่อยู่ในความครอบครองของนายจ้าง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ (๑๑) มีโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท ซึ่งหนักกว่าลักทรัพย์ธรรมดาตามมาตรา ๓๓๔ และหนักกว่ายักยอกตามมาตรา ๓๕๒ ที่มีโทษจำคุกไม่เกินสามปี

มาตรา ๓๓๕ (๑๑) ใช้ถ้อยคำว่าทรัพย์ “ที่เป็นของนายจ้างหรือที่อยู่ในความครอบครองของนายจ้าง”16 ทรัพย์ที่ลูกค้าฝากไว้กับร้านหรือบริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจึงอยู่ในขอบเขตของอนุมาตรานี้ด้วย แม้ทรัพย์นั้นไม่ใช่ของนายจ้าง เมื่อทรัพย์อยู่ในความครอบครองของนายจ้างในขณะที่ลูกจ้างเอาไป

ข้อเท็จจริงที่เกิดในที่ทำงานบ่อยครั้งเข้าได้ทั้งลักทรัพย์และยักยอก ความผิดฐานยักยอกตามมาตรา ๓๕๒ ต้องเป็นกรณีที่ผู้กระทำ “ครอบครอง” ทรัพย์ของผู้อื่นอยู่ก่อนแล้วจึงเบียดบังเอาเป็นของตน17 ส่วนลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๔ เป็นการ “เอาไป” ซึ่งทรัพย์ที่ยังอยู่ในความครอบครองของผู้อื่น การจัดฐานความผิดจึงขึ้นกับว่าลูกจ้างมีอำนาจครอบครองทรัพย์นั้นในขณะเกิดเหตุหรือเพียงจับต้องทรัพย์ในหน้าที่ของตนโดยที่การครอบครองยังอยู่กับนายจ้าง รายละเอียดของยักยอกและการยอมความอยู่ในหน้า ยักยอกทรัพย์และยักยอกทรัพย์นายจ้าง

ประเด็นลักทรัพย์นายจ้าง (มาตรา ๓๓๕ (๑๑))ยักยอก (มาตรา ๓๕๒)
ทรัพย์อยู่ในความครอบครองของใครในขณะเกิดเหตุนายจ้าง หรือทรัพย์ของนายจ้างผู้กระทำครอบครองทรัพย์ของผู้อื่นอยู่แล้ว
การกระทำเอาไปเบียดบังเอาเป็นของตนหรือบุคคลที่สาม
อัตราโทษจำคุก ๑ ถึง ๕ ปี และปรับ ๒๐,๐๐๐ ถึง ๑๐๐,๐๐๐ บาทจำคุกไม่เกิน ๓ ปี หรือปรับไม่เกิน ๖๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ยอมความได้หรือไม่ไม่ได้ (เว้นแต่มาตรา ๗๑)ได้ (มาตรา ๓๕๖)

ความเห็นของสำนักงาน

ผลต่างของสองฐานความผิดนี้มีมากกว่าอัตราโทษ ยักยอกเป็นความผิดอันยอมความได้ ต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือน และคดีระงับเมื่อตกลงกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย ส่วนลักทรัพย์นายจ้างยอมความไม่ได้ เมื่อลูกจ้างได้รับหมายเรียกในข้อหาลักทรัพย์นายจ้าง สำนักงานจึงตรวจก่อนว่าข้อเท็จจริงเรื่องการครอบครองทรัพย์ในขณะเกิดเหตุรองรับข้อหานั้นหรือไม่ เพราะผลต่อแนวทางของคดีแตกต่างกันมาก

วิ่งราวทรัพย์ต่างจากลักทรัพย์อย่างไร: มาตรา ๓๓๖

วิ่งราวทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๖ คือการลักทรัพย์โดยฉกฉวยเอาซึ่งหน้า มีโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท ต่างจากลักทรัพย์ธรรมดาตรงวิธีการที่ผู้กระทำฉกฉวยทรัพย์ไปต่อหน้าผู้ครอบครอง และโทษเพิ่มขึ้นตามความเสียหายที่เกิดแก่ผู้อื่น

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๖

ผู้ใดลักทรัพย์โดยฉกฉวยเอาซึ่งหน้า ผู้นั้นกระทำความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท

ถ้าการวิ่งราวทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท

ถ้าการวิ่งราวทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

ถ้าการวิ่งราวทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสามแสนบาท

วิ่งราวทรัพย์ยังเป็นการลักทรัพย์ องค์ประกอบของมาตรา ๓๓๔ จึงต้องครบก่อน แล้วจึงพิจารณาลักษณะ “ฉกฉวยเอาซึ่งหน้า” ตามมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก18 วรรคสองถึงวรรคสี่กำหนดโทษเพิ่มขึ้นตามผล ถ้าเป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ จำคุกตั้งแต่สองปีถึงเจ็ดปี ถ้าเป็นเหตุให้รับอันตรายสาหัส จำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และถ้าเป็นเหตุให้ถึงแก่ความตาย จำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี พร้อมโทษปรับตามที่ตัวบทกำหนด

ถ้าผู้กระทำลักทรัพย์โดยใช้กำลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้าย เพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์หรือการพาทรัพย์ไป หรือเพื่อวัตถุประสงค์อื่นที่มาตรา ๓๓๙ ระบุ การกระทำอาจเป็นความผิดฐานชิงทรัพย์ ซึ่งอยู่ในหมวด ๒ ความผิดฐานกรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์และปล้นทรัพย์ หน้านี้ไม่อธิบายฐานชิงทรัพย์และปล้นทรัพย์ เพราะองค์ประกอบและอัตราโทษแยกเป็นอีกหมวดหนึ่ง

ลักทรัพย์ยอมความได้ไหม: หลักทั่วไปและข้อยกเว้นตามมาตรา ๗๑

ลักทรัพย์ยอมความไม่ได้ หมวด ๑ ของลักษณะ ๑๒ ซึ่งมีมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ ทวิ ไม่มีบทบัญญัติให้ความผิดในหมวดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ต่างจากหมวดฉ้อโกงที่มีมาตรา ๓๔๘ และหมวดยักยอกที่มีมาตรา ๓๕๖ ข้อยกเว้นมีเฉพาะกรณีตามมาตรา ๗๑ ซึ่งเป็นการกระทำระหว่างสามีภริยา หรือระหว่างญาติใกล้ชิดตามที่ตัวบทระบุ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๑

ความผิดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก และมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔ นั้น ถ้าเป็นการกระทำที่สามีกระทำต่อภริยา หรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ

ความผิดดังระบุมานี้ ถ้าเป็นการกระทำที่ผู้บุพการีกระทำต่อผู้สืบสันดาน ผู้สืบสันดานกระทำต่อผู้บุพการี หรือพี่หรือน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน แม้กฎหมายมิได้บัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ก็ให้เป็นความผิดอันยอมความได้ และนอกจากนั้น ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้

มาตรา ๗๑ ใช้กับความผิดตามมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก และมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔19 ขอบเขตนี้ครอบคลุมทั้งลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ตามวรรคแรก ฉ้อโกง ยักยอก และรับของโจรตามมาตรา ๓๕๗ ตัวบทแยกผลไว้สองระดับ

  1. สามีกระทำต่อภริยา หรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ ตามมาตรา ๗๑ วรรคแรก
  2. ผู้บุพการีกระทำต่อผู้สืบสันดาน ผู้สืบสันดานกระทำต่อผู้บุพการี หรือพี่หรือน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน ความผิดนั้นเป็นความผิดอันยอมความได้ และศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เพียงใดก็ได้ ตามมาตรา ๗๑ วรรคสอง

เมื่อความผิดเป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา ๗๑ วรรคสอง หลักอายุความร้องทุกข์ตามมาตรา ๙๖ ใช้บังคับด้วย ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด มิฉะนั้นเป็นอันขาดอายุความ20 และเมื่อถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ (๒)21

ข้อพิพาทเรื่องทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสหรือระหว่างทายาทมักมีประเด็นทางแพ่งเรื่องสินสมรสหรือมรดกซ้อนอยู่ ซึ่งต้องพิจารณาก่อนตัดสินใจดำเนินคดีอาญา ประเด็นเหล่านี้อธิบายไว้ในเว็บไซต์เฉพาะทางของสำนักงาน กฎหมายครอบครัวและมรดก

คืนของหรือชดใช้เงินแล้ว คดีลักทรัพย์จบไหม และรอลงอาญาได้หรือไม่

การคืนทรัพย์หรือชดใช้ราคาไม่ทำให้คดีลักทรัพย์ระงับ เพราะลักทรัพย์ไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้ แต่ศาลนำการคืนทรัพย์มาพิจารณาได้ในฐานะการพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิด ซึ่งเป็นเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ และเป็นปัจจัยหนึ่งที่ศาลคำนึงถึงในการรอการกำหนดโทษหรือรอการลงโทษตามมาตรา ๕๖

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘

เมื่อปรากฏว่ามีเหตุบรรเทาโทษ ไม่ว่าจะได้มีการเพิ่มหรือการลดโทษตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ หรือกฎหมายอื่นแล้วหรือไม่ ถ้าศาลเห็นสมควรจะลดโทษไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นก็ได้

เหตุบรรเทาโทษนั้นได้แก่ผู้กระทำความผิดเป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญาตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส มีคุณความดีมาแต่ก่อน รู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานหรือให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา หรือเหตุอื่นที่ศาลเห็นว่ามีลักษณะทำนองเดียวกัน

มาตรา ๗๘ ให้ศาลลดโทษได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลง เมื่อมีเหตุบรรเทาโทษ เหตุที่ตัวบทระบุรวมถึงการรู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิด การลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน และการให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา22 ถ้อยคำ “ถ้าศาลเห็นสมควร” แสดงว่าการลดโทษเป็นดุลพินิจของศาล

รอการลงโทษ (รอลงอาญา) ตามมาตรา ๕๖

มาตรา ๕๖ ให้ศาลรอการกำหนดโทษหรือรอการลงโทษได้ เมื่อศาลจะลงโทษจำคุกไม่เกินห้าปีหรือลงโทษปรับ และผู้กระทำความผิดไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน หรือเคยรับโทษจำคุกในกรณีที่ตัวบทระบุ ศาลคำนึงถึงอายุ ประวัติ ความประพฤติ สติปัญญา การศึกษาอบรม สุขภาพ ภาวะแห่งจิต นิสัย อาชีพ สิ่งแวดล้อม สภาพความผิด การรู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายที่เกิดขึ้น หรือเหตุอื่นอันควรปรานี ระยะเวลารอต้องไม่เกินห้าปีนับแต่วันที่ศาลพิพากษา และศาลอาจกำหนดเงื่อนไขคุมความประพฤติได้ เงื่อนไขที่ตัวบทระบุรวมถึงการให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือเยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายตามที่ผู้กระทำความผิดและผู้เสียหายตกลงกัน23

เงื่อนไขเรื่องโทษจำคุกไม่เกินห้าปีหมายถึงโทษที่ศาลจะลงจริงในคดีนั้น ไม่ใช่อัตราโทษอย่างสูงในตัวบท ลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ ซึ่งมีอัตราโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปีจึงอยู่ในขอบเขตที่ศาลพิจารณารอการลงโทษได้ ถ้าโทษที่ศาลจะลงไม่เกินห้าปีและเงื่อนไขอื่นครบ24 การรอการลงโทษเป็นดุลพินิจของศาลทุกกรณี ไม่มีบทบัญญัติใดรับรองว่าผู้คืนทรัพย์แล้วจะได้รับการรอการลงโทษ

ความเห็นของสำนักงาน

ในคดีที่จำเลยประสงค์จะรับสารภาพ สำนักงานจัดทำข้อเท็จจริงเรื่องการคืนทรัพย์หรือการชดใช้ราคา ประวัติ อาชีพ และภาระครอบครัวของจำเลย พร้อมเอกสารประกอบ ให้ศาลมีข้อมูลครบสำหรับการใช้ดุลพินิจตามมาตรา ๗๘ และมาตรา ๕๖ ข้อมูลเหล่านี้ควรจัดเตรียมก่อนวันนัดสอบคำให้การ ไม่ใช่หลังศาลพิพากษาแล้ว

รับของโจร มาตรา ๓๕๗: องค์ประกอบ โทษ และการซื้อของมือสอง

รับของโจรตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗ คือการช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำ หรือรับไว้โดยประการใด ซึ่งทรัพย์ที่ได้มาโดยความผิดฐานลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ ฉ้อโกง ยักยอก หรือเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์ มีโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗

ผู้ใดช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำหรือรับไว้โดยประการใดซึ่งทรัพย์อันได้มาโดยการกระทำความผิด ถ้าความผิดนั้นเข้าลักษณะลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ ฉ้อโกง ยักยอกหรือเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์ ผู้นั้นกระทำความผิดฐานรับของโจร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ถ้าการกระทำความผิดฐานรับของโจรนั้น ได้กระทำเพื่อค้ากำไรหรือได้กระทำต่อทรัพย์อันได้มาโดยการลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ (๑๐) ชิงทรัพย์ หรือปล้นทรัพย์ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดฐานรับของโจรนั้น ได้กระทำต่อทรัพย์อันได้มาโดยการลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ ทวิ การชิงทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๙ ทวิ หรือการปล้นทรัพย์ตามมาตรา ๓๔๐ ทวิ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสามแสนบาท

ฐานรับของโจรมีองค์ประกอบสามส่วน ส่วนแรกคือการกระทำตามที่ตัวบทระบุ ได้แก่ช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำ หรือรับไว้โดยประการใด ส่วนที่สองคือทรัพย์ต้องได้มาโดยการกระทำความผิดที่ตัวบทระบุชื่อฐานไว้ ส่วนที่สามคือเจตนา25 เมื่อรับของโจรเป็นความผิดที่ต้องกระทำโดยเจตนา ผู้ซื้อที่ไม่รู้ข้อเท็จจริงว่าทรัพย์ได้มาจากการกระทำความผิด จะถือว่าประสงค์ต่อผลหรือเล็งเห็นผลมิได้ตามมาตรา ๕๙ วรรคสาม26 ประเด็นของคดีรับของโจรจึงมักอยู่ที่พยานหลักฐานเรื่องความรู้ของผู้ซื้อ ซึ่งพิสูจน์จากพฤติการณ์ของการซื้อขาย เช่น ราคาเมื่อเทียบกับราคาตลาด สถานที่และเวลาที่ซื้อ เอกสารแสดงที่มาของทรัพย์ และตัวตนของผู้ขาย

ลักษณะของการรับของโจรมาตรา ๓๕๗อัตราโทษตามตัวบท
รับของโจรทั่วไปวรรคแรกจำคุกไม่เกิน ๕ ปี หรือปรับไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
กระทำเพื่อค้ากำไร หรือทรัพย์ได้มาจากลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ (๑๐) ชิงทรัพย์ หรือปล้นทรัพย์วรรคสองจำคุก ๖ เดือนถึง ๑๐ ปี และปรับ ๑๐,๐๐๐ ถึง ๒๐๐,๐๐๐ บาท
ทรัพย์ได้มาจากลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ ทวิ ชิงทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๙ ทวิ หรือปล้นทรัพย์ตามมาตรา ๓๔๐ ทวิวรรคสามจำคุก ๕ ถึง ๑๕ ปี และปรับ ๑๐๐,๐๐๐ ถึง ๓๐๐,๐๐๐ บาท

อัตราโทษจำคุกอย่างสูงของรับของโจรตามมาตรา ๓๕๗ วรรคแรก (ห้าปี) สูงกว่าลักทรัพย์ธรรมดาตามมาตรา ๓๓๔ (สามปี) ผู้ที่รับซื้อทรัพย์ที่ถูกลักมาจึงอาจรับโทษหนักกว่าผู้ลักทรัพย์ในฐานธรรมดา2728 หมวด ๖ ความผิดฐานรับของโจรมีเพียงมาตรา ๓๕๗ และไม่มีบทบัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ข้อยกเว้นจึงมีเฉพาะมาตรา ๗๑ ซึ่งครอบคลุมมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔29

ความเห็นของสำนักงาน

ผู้ที่ถูกเรียกไปให้ปากคำเพราะพบทรัพย์ที่ถูกลักอยู่ในความครอบครองของตน ควรรวบรวมหลักฐานการซื้อขายให้ครบก่อนให้การ เช่น ข้อความสนทนากับผู้ขาย หลักฐานการโอนเงิน ประกาศขายที่เห็น และราคาตลาดของทรัพย์ชนิดเดียวกันในเวลานั้น เอกสารเหล่านี้เป็นพยานหลักฐานโดยตรงของประเด็นเรื่องความรู้ตามมาตรา ๕๙ ซึ่งเป็นประเด็นหลักของคดีรับของโจร

คดีลักทรัพย์และรับของโจร อายุความกี่ปี

อายุความฟ้องคดีลักทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ และมาตรา ๓๓๕ วรรคแรกและวรรคสอง คือสิบปีนับแต่วันกระทำความผิด ตามมาตรา ๙๕ (๓) ส่วนมาตรา ๓๓๕ วรรคสาม ซึ่งมีโทษจำคุกอย่างสูงสิบปี มีอายุความสิบห้าปีตามมาตรา ๙๕ (๒) ภายในกำหนดนี้ต้องฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาล

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕

ในคดีอาญา ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในกำหนดดังต่อไปนี้ นับแต่วันกระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ

(๑) ยี่สิบปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกยี่สิบปี

(๒) สิบห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าเจ็ดปีแต่ยังไม่ถึงยี่สิบปี

(๓) สิบปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งปีถึงเจ็ดปี

(๔) ห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งเดือนถึงหนึ่งปี

(๕) หนึ่งปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งเดือนลงมา หรือต้องระวางโทษอย่างอื่น

ถ้าได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลแล้ว ผู้กระทำความผิดหลบหนีหรือวิกลจริต และศาลสั่งงดการพิจารณาไว้จนเกินกำหนดดังกล่าวแล้วนับแต่วันที่หลบหนีหรือวันที่ศาลสั่งงดการพิจารณา ก็ให้ถือว่าเป็นอันขาดอายุความเช่นเดียวกัน

มาตรา ๙๕ กำหนดอายุความตามอัตราโทษจำคุกอย่างสูงของความผิด30 เมื่อนำอัตราโทษในหน้านี้มาเทียบ จะได้ผลดังตาราง

ฐานความผิดโทษจำคุกอย่างสูงอายุความตามมาตรา ๙๕
ลักทรัพย์ มาตรา ๓๓๔๓ ปี๑๐ ปี (อนุมาตรา (๓))
ลักทรัพย์ มาตรา ๓๓๕ วรรคแรก๕ ปี๑๐ ปี (อนุมาตรา (๓))
ลักทรัพย์ มาตรา ๓๓๕ วรรคสอง๗ ปี๑๐ ปี (อนุมาตรา (๓))
ลักทรัพย์ มาตรา ๓๓๕ วรรคสาม๑๐ ปี๑๕ ปี (อนุมาตรา (๒))
วิ่งราวทรัพย์ มาตรา ๓๓๖ วรรคแรก๕ ปี๑๐ ปี (อนุมาตรา (๓))
รับของโจร มาตรา ๓๕๗ วรรคแรก๕ ปี๑๐ ปี (อนุมาตรา (๓))
รับของโจร มาตรา ๓๕๗ วรรคสอง๑๐ ปี๑๕ ปี (อนุมาตรา (๒))

ตารางนี้ใช้อัตราโทษตามตัวบทของแต่ละมาตราเท่านั้น ยังไม่รวมเหตุเพิ่มโทษตามมาตรา ๓๓๖ ทวิ และไม่รวมกรณีที่ความผิดกลายเป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา ๗๑ วรรคสอง ซึ่งต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนตามมาตรา ๙๖ ด้วย31 คดีที่ใกล้ครบกำหนดอายุความควรตรวจวันกระทำความผิดและอัตราโทษของข้อหาที่ตั้งจริงเป็นรายคดี

ขั้นตอนดำเนินคดีลักทรัพย์ และการเรียกทรัพย์คืน

คดีลักทรัพย์เริ่มจากผู้เสียหายร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน เมื่อพนักงานอัยการยื่นฟ้อง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๓ ให้พนักงานอัยการเรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหายในคำฟ้องด้วย และผู้เสียหายยังยื่นคำร้องขอค่าสินไหมทดแทนในส่วนอื่นต่อศาลที่พิจารณาคดีอาญาได้ตามมาตรา ๔๔/๑

ตัวบท · ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๓

คดีลักทรัพย์ วิ่งราว ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ โจรสลัด กรรโชก ฉ้อโกง ยักยอกหรือรับของโจร ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิที่จะเรียกร้องทรัพย์สินหรือราคาที่เขาสูญเสียไปเนื่องจากการกระทำผิดคืน เมื่อพนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีอาญา ก็ให้เรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหายด้วย

มาตรา ๔๓ ใช้กับคดีลักทรัพย์ วิ่งราว ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ โจรสลัด กรรโชก ฉ้อโกง ยักยอก หรือรับของโจร32 ส่วนมาตรา ๔๔/๑ ให้ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ ต้องยื่นก่อนเริ่มสืบพยาน หรือถ้าไม่มีการสืบพยาน ก่อนศาลวินิจฉัยชี้ขาดคดี และถ้าพนักงานอัยการเรียกทรัพย์สินหรือราคาตามมาตรา ๔๓ แล้ว ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องเพื่อเรียกทรัพย์สินหรือราคาทรัพย์สินนั้นซ้ำอีกไม่ได้33 ผู้เสียหายจึงควรแยกให้ชัดว่าความเสียหายส่วนใดอยู่ในคำขอของพนักงานอัยการแล้ว และส่วนใดต้องยื่นคำร้องเอง

สำหรับผู้เสียหาย

  1. ร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน พร้อมรายการทรัพย์ ราคา หลักฐานการเป็นเจ้าของ และภาพจากกล้องวงจรปิดถ้ามี ลักทรัพย์ไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้ จึงไม่อยู่ใต้กำหนดร้องทุกข์สามเดือนตามมาตรา ๙๖ เว้นแต่กรณีตามมาตรา ๗๑ วรรคสอง แต่ยังอยู่ใต้อายุความตามมาตรา ๙๕
  2. ระบุทรัพย์ที่ต้องการคืน ให้พนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการทราบ เพื่อให้คำฟ้องมีคำขอตามมาตรา ๔๓
  3. ยื่นคำร้องตามมาตรา ๔๔/๑ สำหรับความเสียหายส่วนอื่นที่ไม่ใช่ตัวทรัพย์หรือราคาทรัพย์ ภายในกำหนดก่อนเริ่มสืบพยาน

สำหรับผู้ถูกกล่าวหา

  1. ตรวจข้อหาในหมายเรียกหรือหมายจับ ว่าเป็นมาตรา ๓๓๔ หรือมาตรา ๓๓๕ อนุมาตราใด และมีเหตุเพิ่มโทษตามมาตรา ๓๓๖ ทวิ หรือไม่ เพราะมีผลต่ออัตราโทษ อายุความ และการปล่อยชั่วคราว
  2. รวบรวมพยานหลักฐานเรื่องเจตนาและการครอบครอง เช่น เอกสารสิทธิในทรัพย์ ข้อความสนทนา และหลักฐานการซื้อขาย
  3. เตรียมการปล่อยชั่วคราว ในกรณีถูกจับหรือถูกฟ้อง ซึ่งอธิบายในหน้า ประกันตัวผู้ต้องหา ของเว็บไซต์นี้

ถ้าทรัพย์ไม่ได้ถูกเอาไปโดยตรง แต่ผู้เสียหายส่งมอบเองเพราะถูกหลอก ฐานความผิดคือฉ้อโกง ไม่ใช่ลักทรัพย์ และถ้าการหลอกลวงเกิดผ่านช่องทางออนไลน์ ขั้นตอนระงับธุรกรรมและอายัดบัญชีอธิบายไว้ในหน้า หลอกลวงออนไลน์ อายัดบัญชี และบัญชีม้า

กฎหมายเปรียบเทียบ: ลักทรัพย์ในกฎหมายอังกฤษและกฎหมายเยอรมัน

กฎหมายอังกฤษและกฎหมายเยอรมันมีความผิดฐานลักทรัพย์เช่นเดียวกับไทย แต่กำหนดองค์ประกอบด้านเจตนาด้วยถ้อยคำต่างกัน และกฎหมายเยอรมันมีบทที่ใกล้เคียงกับมาตรา ๗๑ วรรคสองและมาตรา ๓๓๕ วรรคสุดท้ายของไทย คือการลักทรัพย์ในครอบครัวและการลักทรัพย์ราคาเล็กน้อย ซึ่งดำเนินคดีได้เมื่อผู้เสียหายร้องขอ

อังกฤษ: Theft Act 1968

Theft Act 1968 section 1(1) นิยามลักทรัพย์ว่าผู้กระทำ “dishonestly appropriates property belonging to another with the intention of permanently depriving the other of it” (เอาทรัพย์ของผู้อื่นมาโดยไม่สุจริต โดยมีเจตนาจะทำให้ผู้อื่นขาดทรัพย์นั้นไปอย่างถาวร)[ต่างประเทศ ๑] section 7 กำหนดโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปีเมื่อลงโทษ on indictment (การพิพากษาลงโทษตามคำฟ้องแบบ indictment)[ต่างประเทศ ๒] และ section 22 ความผิดฐาน handling stolen goods (รับของโจร) มีโทษจำคุกไม่เกินสิบสี่ปีในคดีประเภทเดียวกัน[ต่างประเทศ ๓]

เยอรมนี: Strafgesetzbuch (ประมวลกฎหมายอาญาเยอรมัน)

§ 242 วรรค (1) StGB เอาผิดผู้ที่เอาสังหาริมทรัพย์ของผู้อื่นไปจากผู้อื่น โดยมีเจตนาจะเอาทรัพย์นั้นเป็นของตนหรือของบุคคลที่สามโดยมิชอบ มีโทษจำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ และวรรค (2) บัญญัติว่าการพยายามกระทำความผิดต้องรับโทษ[ต่างประเทศ ๔] § 247 บัญญัติว่าถ้าผู้เสียหายจากการลักทรัพย์หรือยักยอกเป็นญาติ ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแลตามกฎหมายของผู้กระทำ หรืออาศัยอยู่ในครัวเรือนเดียวกับผู้กระทำ ให้ดำเนินคดีได้เมื่อมีคำร้องขอเท่านั้น[ต่างประเทศ ๕] และ § 248a ว่าด้วยการลักทรัพย์และยักยอกทรัพย์ราคาเล็กน้อย กำหนดให้ดำเนินคดีได้เมื่อมีคำร้องขอ เว้นแต่หน่วยงานผู้ดำเนินคดีเห็นว่ามีประโยชน์สาธารณะเป็นพิเศษที่ต้องดำเนินคดี[ต่างประเทศ ๖]

ประเด็นไทยอังกฤษเยอรมนี
องค์ประกอบด้านเจตนาโดยทุจริต คือเพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมาย (มาตรา ๑ (๑))dishonestly และ intention of permanently depriving (s.1)เจตนาเอาเป็นของตนหรือบุคคลที่สามโดยมิชอบ (§ 242)
โทษจำคุกอย่างสูงของฐานหลัก๓ ปี (มาตรา ๓๓๔)๗ ปี (s.7)๕ ปี (§ 242)
ลักทรัพย์ในครอบครัวสามีภริยาไม่ต้องรับโทษ ญาติตามตัวบทยอมความได้ (มาตรา ๗๑)ไม่ได้ตรวจในรอบนี้ดำเนินคดีเมื่อมีคำร้องขอ (§ 247)
ทรัพย์ราคาเล็กน้อยศาลลงโทษตามมาตรา ๓๓๔ แทนได้ เมื่อกระทำด้วยความจำใจหรือยากจนเหลือทนทาน (มาตรา ๓๓๕ วรรคท้าย)ไม่ได้ตรวจในรอบนี้ดำเนินคดีเมื่อมีคำร้องขอ เว้นแต่มีประโยชน์สาธารณะเป็นพิเศษ (§ 248a)
รับของโจรเทียบกับลักทรัพย์รับของโจร ๕ ปี สูงกว่าลักทรัพย์ ๓ ปีhandling ๑๔ ปี สูงกว่าลักทรัพย์ ๗ ปีไม่ได้ตรวจในรอบนี้

ข้อสังเกตต่อกฎหมายไทยมีสองประการ ประการแรก ไทยและเยอรมนีต่างยอมรับว่าการลักทรัพย์ในครอบครัวควรให้ผู้เสียหายมีอำนาจกำหนดว่าจะดำเนินคดีหรือไม่ แต่ไทยไปไกลกว่าในกรณีสามีภริยาซึ่งผู้กระทำไม่ต้องรับโทษเลย ประการที่สอง ทั้งไทยและอังกฤษกำหนดโทษจำคุกอย่างสูงของรับของโจรสูงกว่าลักทรัพย์ฐานธรรมดา สำนักงานเห็นว่าการจัดอัตราโทษเช่นนี้สอดคล้องกับแนวคิดว่าผู้รับซื้อของที่ถูกลักเป็นผู้สร้างตลาดให้แก่การลักทรัพย์ ซึ่งอธิบายต่อในหัวข้อนิติเศรษฐศาสตร์ ข้อความภาษาไทยในหัวข้อนี้เป็นการสรุปของสำนักงาน ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการ

มุมมองนิติเศรษฐศาสตร์: เหตุฉกรรจ์ของลักทรัพย์และตลาดของทรัพย์ที่ถูกลัก

ในมุมมองนิติเศรษฐศาสตร์ อัตราโทษที่สูงขึ้นตามมาตรา ๓๓๕ ใช้อธิบายได้ด้วยแนวคิดว่าผู้กระทำความผิดตอบสนองต่อความน่าจะเป็นที่จะถูกลงโทษและความหนักของโทษ ลักษณะหลายอนุมาตราในมาตรา ๓๓๕ เป็นสถานการณ์ที่ผู้กระทำถูกตรวจพบได้ยากขึ้นหรือความเสียหายสูงขึ้น การเพิ่มโทษจึงทำหน้าที่ชดเชยโอกาสถูกจับที่ลดลง

Gary S. Becker เสนอใน Crime and Punishment: An Economic Approach ว่าการตัดสินใจกระทำความผิดตอบสนองต่อความน่าจะเป็นที่จะถูกลงโทษและความหนักของโทษ และนโยบายที่มีประสิทธิภาพต้องชั่งต้นทุนการบังคับใช้กฎหมายกับความเสียหายที่ลดลงได้[ต่างประเทศ ๗] เมื่อนำกรอบนี้มาอ่านมาตรา ๓๓๕ จะเห็นสามด้าน

ด้านที่หนึ่ง เหตุฉกรรจ์ที่ลดโอกาสถูกตรวจพบ การลักทรัพย์ในเวลากลางคืนตามอนุมาตรา (๑) การปลอมตัวหรือมอมหน้าตามอนุมาตรา (๕) และการอาศัยโอกาสที่มีเหตุเพลิงไหม้หรือภัยพิบัติตามอนุมาตรา (๒) ล้วนเป็นสถานการณ์ที่ผู้กระทำถูกจับได้ยากขึ้น34 ถ้าโทษเท่ากับลักทรัพย์ธรรมดา ต้นทุนที่คาดหมายของผู้กระทำจะต่ำลง อัตราโทษขั้นต่ำหนึ่งปีจึงทำหน้าที่ดึงต้นทุนนั้นกลับขึ้นมา

ด้านที่สอง เหตุฉกรรจ์ที่เพิ่มความเสียหายหรือต้นทุนการป้องกัน การทำอันตรายสิ่งกีดกั้นตามอนุมาตรา (๓) และการลักทรัพย์ในเคหสถานตามอนุมาตรา (๘) ก่อความเสียหายเกินกว่าราคาทรัพย์ เพราะเจ้าของต้องลงทุนเพิ่มในการป้องกัน ส่วนทรัพย์ของนายจ้างตามอนุมาตรา (๑๑) เกี่ยวกับความไว้วางใจในที่ทำงาน ถ้าความไว้วางใจลดลง นายจ้างต้องเพิ่มต้นทุนการควบคุมทั้งระบบ

ด้านที่สาม ตลาดของทรัพย์ที่ถูกลัก การลักทรัพย์จำนวนมากมีเป้าหมายที่การขายต่อ ผู้รับของโจรจึงเป็นผู้ทำให้ทรัพย์ที่ลักมาเปลี่ยนเป็นเงินได้ การที่มาตรา ๓๕๗ วรรคสองเพิ่มโทษเมื่อรับของโจรเพื่อค้ากำไร35 สอดคล้องกับเหตุผลว่าการลดอุปสงค์ต่อของที่ถูกลักทำให้ผลตอบแทนของการลักทรัพย์ลดลงทั้งตลาด ข้อสรุปในหัวข้อนี้เป็นการวิเคราะห์ของสำนักงาน ไม่ใช่คำวินิจฉัยของศาลหรือเหตุผลที่ผู้ร่างกฎหมายระบุไว้

คำถามที่พบบ่อยเรื่องลักทรัพย์และรับของโจร

คำถามในหัวข้อนี้มาจากคำค้นที่ผู้ค้นพิมพ์จริงเกี่ยวกับลักทรัพย์และรับของโจร คำตอบเป็นหลักทั่วไปตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑ (๑) ๕๖ ๕๙ ๗๑ ๗๘ ๙๕ ๙๖ ๓๓๔ ๓๓๕ ๓๓๖ ๓๓๖ ทวิ และ ๓๕๗ และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ ๔๓ และ ๔๔/๑ ผลของแต่ละคดีขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของคดีนั้น

ลักทรัพย์ มาตราอะไร โทษเท่าไร

ลักทรัพย์อยู่ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ ผู้เอาทรัพย์ของผู้อื่นหรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปโดยทุจริต ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท ถ้าเข้าลักษณะตามมาตรา ๓๓๕ โทษเพิ่มเป็นจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท

ลักทรัพย์นายจ้าง โทษเท่าไร

ลักทรัพย์ที่เป็นของนายจ้างหรือที่อยู่ในความครอบครองของนายจ้างเป็นเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา ๓๓๕ (๑๑) มีโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท ถ้าเข้าลักษณะอื่นในมาตรา ๓๓๕ ด้วย เช่น ในเวลากลางคืน โทษเพิ่มเป็นจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท

ลักทรัพย์ ยอมความได้ไหม

ไม่ได้ หมวดลักทรัพย์และวิ่งราวทรัพย์ไม่มีบทบัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ข้อยกเว้นอยู่ในมาตรา ๗๑ ถ้าสามีกระทำต่อภริยาหรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ และถ้าผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน หรือพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน ความผิดนั้นยอมความได้

คืนของแล้ว คดีลักทรัพย์จบไหม

ไม่จบ เพราะลักทรัพย์ไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้ การคืนทรัพย์เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลนำมาพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษตามมาตรา ๗๘ ซึ่งลดโทษได้ไม่เกินกึ่งหนึ่ง และเป็นปัจจัยหนึ่งในการรอการลงโทษตามมาตรา ๕๖ ทั้งสองเรื่องเป็นดุลพินิจของศาล

ลักทรัพย์ รอลงอาญาได้ไหม

ได้ถ้าเข้าเงื่อนไขของมาตรา ๕๖ คือศาลจะลงโทษจำคุกไม่เกินห้าปีหรือลงโทษปรับ และผู้กระทำไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน หรือเคยรับโทษจำคุกในกรณีที่ตัวบทยกเว้นไว้ ศาลพิจารณาประวัติ ความประพฤติ การรู้สึกความผิด และการบรรเทาผลร้าย การรอการลงโทษเป็นดุลพินิจของศาล ไม่มีผู้ใดรับรองผลล่วงหน้าได้

ลักทรัพย์ อายุความกี่ปี

ลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๔ และมาตรา ๓๓๕ วรรคแรกและวรรคสอง มีอายุความสิบปีนับแต่วันกระทำความผิดตามมาตรา ๙๕ (๓) ส่วนมาตรา ๓๓๕ วรรคสาม ซึ่งมีโทษจำคุกอย่างสูงสิบปี มีอายุความสิบห้าปีตามมาตรา ๙๕ (๒) ภายในกำหนดนี้ต้องฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาล

วิ่งราวทรัพย์ ต่างจากลักทรัพย์อย่างไร

วิ่งราวทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๖ คือการลักทรัพย์โดยฉกฉวยเอาซึ่งหน้า มีโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท และโทษเพิ่มขึ้นถ้าเป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ รับอันตรายสาหัส หรือถึงแก่ความตาย ถ้าใช้ยานพาหนะเพื่อสะดวกแก่การกระทำผิดหรือการพาทรัพย์ไป โทษหนักขึ้นอีกกึ่งหนึ่งตามมาตรา ๓๓๖ ทวิ

รับของโจร มาตรา 357 โทษกี่ปี

รับของโจรตามมาตรา ๓๕๗ วรรคแรก มีโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้ากระทำเพื่อค้ากำไร หรือทรัพย์ได้มาจากลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ (๑๐) ชิงทรัพย์ หรือปล้นทรัพย์ โทษเพิ่มเป็นจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

รับของโจร ยอมความได้ไหม

ไม่ได้ หมวด ๖ ความผิดฐานรับของโจรมีเพียงมาตรา ๓๕๗ และไม่มีบทบัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ข้อยกเว้นมีเฉพาะมาตรา ๗๑ ซึ่งใช้กับความผิดตามมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔ รวมรับของโจร เมื่อกระทำระหว่างสามีภริยาหรือญาติใกล้ชิดตามที่ตัวบทระบุ

ซื้อของมือสองแล้วเป็นของโจร ผิดไหม

รับของโจรต้องกระทำโดยเจตนา ผู้ซื้อที่ไม่รู้ข้อเท็จจริงว่าทรัพย์ได้มาจากการกระทำความผิด จะถือว่าประสงค์ต่อผลหรือเล็งเห็นผลมิได้ตามมาตรา ๕๙ วรรคสาม ประเด็นของคดีจึงอยู่ที่พยานหลักฐานเรื่องความรู้ของผู้ซื้อ เช่น ราคาที่ซื้อเทียบกับราคาตลาด เอกสารแสดงที่มาของทรัพย์ และพฤติการณ์ของการซื้อขาย

ลักทรัพย์ของสามีหรือภริยา ผิดไหม

มาตรา ๗๑ วรรคแรกบัญญัติว่า ความผิดตามมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก และมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔ ถ้าสามีกระทำต่อภริยาหรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ ส่วนข้อพิพาทเรื่องสินสมรสยังเป็นประเด็นทางแพ่งที่ต้องพิจารณาแยกต่างหาก

ผู้เสียหายจะได้ของคืนอย่างไร

ในคดีลักทรัพย์ เมื่อพนักงานอัยการยื่นฟ้อง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๓ ให้พนักงานอัยการเรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหายด้วย ความเสียหายส่วนอื่นผู้เสียหายยื่นคำร้องตามมาตรา ๔๔/๑ ได้ก่อนเริ่มสืบพยาน แต่ถ้าพนักงานอัยการเรียกทรัพย์สินหรือราคาตามมาตรา ๔๓ แล้ว จะยื่นคำร้องเรียกทรัพย์สินหรือราคาซ้ำอีกไม่ได้

แหล่งอ้างอิงกฎหมายต่างประเทศและนิติเศรษฐศาสตร์

ตัวบทกฎหมายอังกฤษในหน้านี้สำนักงานเปิดอ่านจากเว็บไซต์ทางการ legislation.gov.uk ฉบับปรับปรุงล่าสุด ตัวบทกฎหมายเยอรมันเปิดอ่านจาก gesetze-im-internet.de ของกระทรวงยุติธรรมเยอรมัน และงานวิชาการด้านนิติเศรษฐศาสตร์ตรวจกับหน้าของ National Bureau of Economic Research (สำนักวิจัยเศรษฐกิจแห่งชาติสหรัฐ) เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 ข้อความภาษาไทยข้างต้นเป็นการสรุปของสำนักงาน ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการ

  1. Theft Act 1968 (c. 60), section 1 Basic definition of theft — legislation.gov.uk ฉบับ Latest available (Revised) ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 · ข้อความในอนุมาตรา (1): “A person is guilty of theft if he dishonestly appropriates property belonging to another with the intention of permanently depriving the other of it”
  2. Theft Act 1968 (c. 60), section 7 Theft — legislation.gov.uk ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 · ข้อความ: “A person guilty of theft shall on conviction on indictment be liable to imprisonment for a term not exceeding seven years.”
  3. Theft Act 1968 (c. 60), section 22 Handling stolen goods — legislation.gov.uk ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 · ข้อความในอนุมาตรา (2): “be liable to imprisonment for a term not exceeding fourteen years.”
  4. Strafgesetzbuch (StGB) § 242 Diebstahl — gesetze-im-internet.de ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 · ข้อความในวรรค (1): “Wer eine fremde bewegliche Sache einem anderen in der Absicht wegnimmt, die Sache sich oder einem Dritten rechtswidrig zuzueignen, wird mit Freiheitsstrafe bis zu fünf Jahren oder mit Geldstrafe bestraft.” · วรรค (2): “Der Versuch ist strafbar.”
  5. Strafgesetzbuch (StGB) § 247 Haus- und Familiendiebstahl — gesetze-im-internet.de ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 · ข้อความส่วนท้าย: “so wird die Tat nur auf Antrag verfolgt.”
  6. Strafgesetzbuch (StGB) § 248a Diebstahl und Unterschlagung geringwertiger Sachen — gesetze-im-internet.de ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  7. Gary S. Becker, Crime and Punishment: An Economic Approach, ใน Gary S. Becker and William M. Landes (eds.), Essays in the Economics of Crime and Punishment (NBER, 1974) บทที่ 1 — nber.org ตรวจข้อมูลบทเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569

ดาวน์โหลดบทความฉบับ PDF บนหัวกระดาษสำนักงาน

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

  1. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ บัญญัติว่า “ผู้ใดเอาทรัพย์ของผู้อื่น หรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปโดยทุจริต ผู้นั้นกระทำความผิดฐานลักทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  2. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ บัญญัติว่า “ผู้ใดลักทรัพย์ (๑) ในเวลากลางคืน (๒) ในที่หรือบริเวณที่มีเหตุเพลิงไหม้ การระเบิด อุทกภัย หรือในที่หรือบริเวณที่มีอุบัติเหตุ เหตุทุกขภัยแก่รถไฟ หรือยานพาหนะอื่นที่ประชาชนโดยสาร หรือภัยพิบัติอื่นทำนองเดียวกันหรืออาศัยโอกาสที่มีเหตุเช่นว่านั้น หรืออาศัยโอกาสที่ประชาชนกำลังตื่นกลัวภยันอันตรายใด ๆ (๓) โดยทำอันตรายสิ่งกีดกั้นสำหรับคุ้มครองบุคคลหรือทรัพย์ หรือโดยผ่านสิ่งเช่นว่านั้นเข้าไปด้วยประการใด ๆ (๔) โดยเข้าทางช่องทางซึ่งได้ทำขึ้นโดยไม่ได้จำนงให้เป็นทางคนเข้า หรือเข้าทางช่องทางซึ่งผู้เป็นใจเปิดไว้ให้ (๕) โดยแปลงตัวหรือปลอมตัวเป็นผู้อื่น มอมหน้าหรือทำด้วยประการอื่นเพื่อไม่ให้เห็นหรือจำหน้าได้ (๖) โดยลวงว่าเป็นเจ้าพนักงาน (๗) โดยมีอาวุธ หรือโดยร่วมกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป (๘) ในเคหสถาน สถานที่ราชการหรือสถานที่ที่จัดไว้เพื่อให้บริการสาธารณที่ตนได้เข้าไปโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือซ่อนตัวอยู่ในสถานที่นั้น ๆ (๙) ในสถานที่บูชาสาธารณ สถานีรถไฟ ท่าอากาศยานที่จอดรถหรือเรือสาธารณะ สาธารณสถานสำหรับขนถ่ายสินค้า หรือในยวดยานสาธารณะ (๑๐) ที่ใช้หรือมีไว้เพื่อสาธารณประโยชน์ (๑๑) ที่เป็นของนายจ้างหรือที่อยู่ในความครอบครองของนายจ้าง (๑๒) ที่เป็นของผู้มีอาชีพกสิกรรม บรรดาที่เป็นผลิตภัณฑ์ พืชพันธุ์ สัตว์หรือเครื่องมืออันมีไว้สำหรับประกอบกสิกรรมหรือได้มาจากการกสิกรรมนั้น ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท ถ้าความผิดตามวรรคแรกเป็นการกระทำที่ประกอบด้วยลักษณะดังที่บัญญัติไว้ในอนุมาตราดังกล่าวแล้วตั้งแต่สองอนุมาตราขึ้นไป ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท ถ้าความผิดตามวรรคแรกเป็นการกระทำต่อทรัพย์ที่เป็นโค กระบือ เครื่องกลหรือเครื่องจักรที่ผู้มีอาชีพกสิกรรมมีไว้สำหรับประกอบกสิกรรม ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสองแสนบาท ถ้าการกระทำความผิดดังกล่าวในมาตรานี้ เป็นการกระทำโดยความจำใจหรือความยากจนเหลือทนทาน และทรัพย์นั้นมีราคาเล็กน้อย ศาลจะลงโทษผู้กระทำความผิดดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ ก็ได้”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  3. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๑ บัญญัติว่า “ความผิดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก และมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔ นั้น ถ้าเป็นการกระทำที่สามีกระทำต่อภริยา หรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ ความผิดดังระบุมานี้ ถ้าเป็นการกระทำที่ผู้บุพการีกระทำต่อผู้สืบสันดาน ผู้สืบสันดานกระทำต่อผู้บุพการี หรือพี่หรือน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน แม้กฎหมายมิได้บัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ก็ให้เป็นความผิดอันยอมความได้ และนอกจากนั้น ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  4. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ บัญญัติว่า “เมื่อปรากฏว่ามีเหตุบรรเทาโทษ ไม่ว่าจะได้มีการเพิ่มหรือการลดโทษตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ หรือกฎหมายอื่นแล้วหรือไม่ ถ้าศาลเห็นสมควรจะลดโทษไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นก็ได้ เหตุบรรเทาโทษนั้นได้แก่ผู้กระทำความผิดเป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญาตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส มีคุณความดีมาแต่ก่อน รู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานหรือให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา หรือเหตุอื่นที่ศาลเห็นว่ามีลักษณะทำนองเดียวกัน”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  5. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ บัญญัติว่า “ผู้ใดกระทำความผิดซึ่งมีโทษจำคุกหรือปรับ และในคดีนั้นศาลจะลงโทษจำคุกไม่เกินห้าปีไม่ว่าจะลงโทษปรับด้วยหรือไม่ก็ตามหรือลงโทษปรับ ถ้าปรากฏว่าผู้นั้น (๑) ไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน หรือ (๒) เคยรับโทษจำคุกมาก่อนแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ หรือเป็นโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือ (๓) เคยรับโทษจำคุกมาก่อนแต่พ้นโทษจำคุกมาแล้วเกินกว่าห้าปี แล้วมากระทำความผิดอีก โดยความผิดในครั้งหลังเป็นความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ และเมื่อศาลได้คำนึงถึงอายุ ประวัติ ความประพฤติ สติปัญญา การศึกษาอบรม สุขภาพ ภาวะแห่งจิต นิสัย อาชีพ และสิ่งแวดล้อมของผู้นั้น หรือสภาพความผิด หรือการรู้สึกความผิด และพยายามบรรเทาผลร้ายที่เกิดขึ้น หรือเหตุอื่นอันควรปรานีแล้ว ศาลจะพิพากษาว่าผู้นั้นมีความผิดแต่รอการกำหนดโทษหรือกำหนดโทษแต่รอการลงโทษไว้ ไม่ว่าจะเป็นโทษจำคุกหรือปรับอย่างหนึ่งอย่างใดหรือทั้งสองอย่าง เพื่อให้โอกาสกลับตัวภายในระยะเวลาที่ศาลจะได้กำหนดแต่ต้องไม่เกินห้าปีนับแต่วันที่ศาลพิพากษา โดยจะกำหนดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้นั้นด้วยหรือไม่ก็ได้ เงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดตามวรรคหนึ่ง ศาลอาจกำหนดข้อเดียวหรือหลายข้อตามควรแก่กรณีได้ ดังต่อไปนี้ (๑) ให้ไปรายงานตัวต่อเจ้าพนักงานที่ศาลระบุไว้เป็นครั้งคราว เพื่อเจ้าพนักงานจะได้สอบถาม แนะนำ ช่วยเหลือ หรือตักเตือนตามที่เห็นสมควรในเรื่องความประพฤติและการประกอบอาชีพ หรือจัดให้กระทำกิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ (๒) ให้ฝึกหัดหรือทำงานอาชีพอันเป็นกิจจะลักษณะ (๓) ให้ละเว้นการคบหาสมาคมหรือการประพฤติใดอันอาจนำไปสู่การกระทำความผิดในทำนองเดียวกันอีก (๔) ให้ไปรับการบำบัดรักษาการติดยาเสพติดให้โทษ ความบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ หรือความเจ็บป่วยอย่างอื่น ณ สถานที่และตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด (๕) ให้เข้ารับการฝึกอบรม ณ สถานที่และตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด (๖) ห้ามออกนอกสถานที่อยู่อาศัย หรือห้ามเข้าในสถานที่ใดในระหว่างเวลาที่ศาลกำหนด ทั้งนี้ จะใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดที่สามารถใช้ตรวจสอบหรือจำกัดการเดินทางด้วยก็ได้ (๗) ให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือเยียวยาความเสียหายโดยวิธีอื่นให้แก่ผู้เสียหายตามที่ผู้กระทำความผิดและผู้เสียหายตกลงกัน (๘) ให้แก้ไขฟื้นฟูหรือเยียวยาความเสียหายที่เกิดแก่ทรัพยากรธรรมชาติ หรือสิ่งแวดล้อม หรือชดใช้ค่าเสียหายเพื่อการดังกล่าว (๙) ให้ทำทัณฑ์บนโดยกำหนดจำนวนเงินตามที่ศาลเห็นสมควรว่าจะไม่ก่อเหตุร้าย หรือก่อให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลอื่นหรือทรัพย์สิน (๑๐) เงื่อนไขอื่น ๆ ตามที่ศาลเห็นสมควรกำหนดเพื่อแก้ไข ฟื้นฟู หรือป้องกันมิให้ผู้กระทำความผิดกระทำหรือมีโอกาสกระทำความผิดขึ้นอีก หรือเงื่อนไขในการเยียวยาผู้เสียหายตามที่เห็นสมควร เงื่อนไขตามที่ศาลได้กำหนดตามความในวรรคสองนั้น ถ้าภายหลังความปรากฏแก่ศาลตามคำขอของผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้น พนักงานอัยการหรือเจ้าพนักงานว่าพฤติการณ์ที่เกี่ยวแก่การควบคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดได้เปลี่ยนแปลงไป เมื่อศาลเห็นสมควรศาลอาจแก้ไขเพิ่มเติมหรือเพิกถอนข้อหนึ่งข้อใดเสียก็ได้ หรือจะกำหนดเงื่อนไขข้อใดตามที่กล่าวในวรรคสองที่ศาลยังมิได้กำหนดไว้เพิ่มเติมขึ้นอีกก็ได้ หรือถ้ามีการกระทำผิดทัณฑ์บนให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  6. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗ บัญญัติว่า “ผู้ใดช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำหรือรับไว้โดยประการใดซึ่งทรัพย์อันได้มาโดยการกระทำความผิด ถ้าความผิดนั้นเข้าลักษณะลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ ฉ้อโกง ยักยอกหรือเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์ ผู้นั้นกระทำความผิดฐานรับของโจร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าการกระทำความผิดฐานรับของโจรนั้น ได้กระทำเพื่อค้ากำไรหรือได้กระทำต่อทรัพย์อันได้มาโดยการลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ (๑๐) ชิงทรัพย์ หรือปล้นทรัพย์ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสองแสนบาท ถ้าการกระทำความผิดฐานรับของโจรนั้น ได้กระทำต่อทรัพย์อันได้มาโดยการลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ ทวิ การชิงทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๙ ทวิ หรือการปล้นทรัพย์ตามมาตรา ๓๔๐ ทวิ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสามแสนบาท”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  7. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ บัญญัติว่า “ในคดีอาญา ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในกำหนดดังต่อไปนี้ นับแต่วันกระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ (๑) ยี่สิบปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกยี่สิบปี (๒) สิบห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าเจ็ดปีแต่ยังไม่ถึงยี่สิบปี (๓) สิบปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งปีถึงเจ็ดปี (๔) ห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งเดือนถึงหนึ่งปี (๕) หนึ่งปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งเดือนลงมา หรือต้องระวางโทษอย่างอื่น ถ้าได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลแล้ว ผู้กระทำความผิดหลบหนีหรือวิกลจริต และศาลสั่งงดการพิจารณาไว้จนเกินกำหนดดังกล่าวแล้วนับแต่วันที่หลบหนีหรือวันที่ศาลสั่งงดการพิจารณา ก็ให้ถือว่าเป็นอันขาดอายุความเช่นเดียวกัน”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  8. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๓ บัญญัติว่า “คดีลักทรัพย์ วิ่งราว ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ โจรสลัด กรรโชก ฉ้อโกง ยักยอกหรือรับของโจร ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิที่จะเรียกร้องทรัพย์สินหรือราคาที่เขาสูญเสียไปเนื่องจากการกระทำผิดคืน เมื่อพนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีอาญา ก็ให้เรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหายด้วย”ที่มา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  9. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  10. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  11. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑ บัญญัติว่า “ในประมวลกฎหมายนี้ (๑) “โดยทุจริต” หมายความว่า เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ยกเฉพาะบทนำและอนุมาตรา (๑) ของมาตรา ๑ ซึ่งเป็นนิยามที่หน้านี้ใช้ ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  12. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๙ บัญญัติว่า “บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้กระทำโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยแจ้งชัดให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทำโดยไม่มีเจตนา กระทำโดยเจตนา ได้แก่กระทำโดยรู้สำนึกในการที่กระทำและในขณะเดียวกันผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้น ถ้าผู้กระทำมิได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้นมิได้ กระทำโดยประมาท ได้แก่กระทำความผิดมิใช่โดยเจตนา แต่กระทำโดยปราศจากความระมัดระวังซึ่งบุคคลในภาวะเช่นนั้นจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์ และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้ แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่ การกระทำ ให้หมายความรวมถึงการให้เกิดผลอันหนึ่งอันใดขึ้นโดยงดเว้นการที่จักต้องกระทำเพื่อป้องกันผลนั้นด้วย”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  13. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  14. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  15. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๖ ทวิ บัญญัติว่า “ผู้ใดกระทำความผิดตามมาตรา ๓๓๔ มาตรา ๓๓๕ มาตรา ๓๓๕ ทวิ หรือ มาตรา ๓๓๖ โดยแต่งเครื่องแบบทหารหรือตำรวจหรือแต่งกายให้เข้าใจว่าเป็นทหารหรือตำรวจหรือโดยมีหรือใช้อาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือโดยใช้ยานพาหนะเพื่อสะดวกแก่การกระทำผิดหรือการพาทรัพย์นั้นไป หรือเพื่อให้พ้นการจับกุม ต้องระวางโทษหนักกว่าที่บัญญัติไว้ในมาตรานั้น ๆ กึ่งหนึ่ง”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  16. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  17. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๒ บัญญัติว่า “ผู้ใดครอบครองทรัพย์ซึ่งเป็นของผู้อื่นหรือซึ่งผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย เบียดบังเอาทรัพย์นั้นเป็นของตนหรือบุคคลที่สามโดยทุจริต ผู้นั้นกระทำความผิดฐานยักยอก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าทรัพย์นั้นได้ตกมาอยู่ในความครอบครองของผู้กระทำความผิด เพราะผู้อื่นส่งมอบให้โดยสำคัญผิดไปด้วยประการใด หรือเป็นทรัพย์สินหายซึ่งผู้กระทำความผิดเก็บได้ ผู้กระทำต้องระวางโทษแต่เพียงกึ่งหนึ่ง”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  18. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๖ บัญญัติว่า “ผู้ใดลักทรัพย์โดยฉกฉวยเอาซึ่งหน้า ผู้นั้นกระทำความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท ถ้าการวิ่งราวทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท ถ้าการวิ่งราวทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสองแสนบาท ถ้าการวิ่งราวทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสามแสนบาท”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  19. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๑ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3
  20. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖ บัญญัติว่า “ภายใต้บังคับมาตรา ๙๕ ในกรณีความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายมิได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ”ที่มา ประมวลกฎหมายอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  21. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ บัญญัติว่า “สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปดังต่อไปนี้ (๑) โดยความตายของผู้กระทำผิด (๒) ในคดีความผิดต่อส่วนตัว เมื่อได้ถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้องหรือยอมความกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย (๓) เมื่อคดีเลิกกันตามมาตรา ๓๗ (๔) เมื่อมีคำพิพากษาเสร็จเด็ดขาดในความผิดซึ่งได้ฟ้อง (๕) เมื่อมีกฎหมายออกใช้ภายหลังการกระทำผิดยกเลิกความผิดเช่นนั้น (๖) เมื่อคดีขาดอายุความ (๗) เมื่อมีกฎหมายยกเว้นโทษ”ที่มา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  22. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 4
  23. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 5
  24. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 5
  25. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 6
  26. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๙ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 12
  27. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  28. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 6
  29. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๑ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3
  30. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 7
  31. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 20
  32. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 8
  33. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๔/๑ บัญญัติว่า “ในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิที่จะเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพราะเหตุได้รับอันตรายแก่ชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือได้รับความเสื่อมเสียต่อเสรีภาพในร่างกายชื่อเสียงหรือได้รับความเสียหายในทางทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการกระทำความผิดของจำเลย ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องต่อศาลที่พิจารณาคดีอาญาขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ตนก็ได้ การยื่นคำร้องตามวรรคหนึ่ง ผู้เสียหายต้องยื่นคำร้องก่อนเริ่มสืบพยาน ในกรณีที่ไม่มีการสืบพยานให้ยื่นคำร้องก่อนศาลวินิจฉัยชี้ขาดคดี และให้ถือว่าคำร้องดังกล่าวเป็นคำฟ้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและผู้เสียหายอยู่ในฐานะโจทก์ในคดีส่วนแพ่งนั้น ทั้งนี้คำร้องดังกล่าวต้องแสดงรายละเอียดตามสมควรเกี่ยวกับความเสียหายและจำนวนค่าสินไหมทดแทนที่เรียกร้อง หากศาลเห็นว่าคำร้องนั้นยังขาดสาระสำคัญบางเรื่อง ศาลอาจมีคำสั่งให้ผู้ร้องแก้ไขคำร้องให้ชัดเจนก็ได้ คำร้องตามวรรคหนึ่งจะมีคำขอประการอื่นที่มิใช่คำขอบังคับให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนอันเนื่องมาจากการกระทำความผิดของจำเลยในคดีอาญามิได้ และต้องไม่ขัดหรือแย้งกับคำฟ้องในคดีอาญาที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ และในกรณีที่พนักงานอัยการได้ดำเนินการตามความในมาตรา ๔๓ แล้ว ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องตามวรรคหนึ่งเพื่อเรียกทรัพย์สินหรือราคาทรัพย์สินอีกไม่ได้”ที่มา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ฉบับรวมแก้ไขเพิ่มเติม · ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด. ฐานข้อมูลแสดงวรรคสองและวรรคสามเป็นหลายบรรทัด สำนักงานรวมบรรทัดเป็นวรรคตามโครงตัวบทโดยไม่แก้ถ้อยคำ ตรวจถ้อยคำเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569
  34. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  35. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 6

ปรึกษาคดีอาญากับสำนักงาน

กรณีมีผู้ถูกจับหรือได้รับหมายเรียก ขอให้แจ้งชื่อผู้ถูกจับหรือผู้รับหมาย สถานีตำรวจ ข้อหา และวันนัด กรณีคดีอยู่ในศาลแล้ว ขอให้แจ้งชื่อศาล หมายเลขคดี และวันนัดถัดไป ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานจะตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนขอรับเอกสารในคดี

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp

ส่งรายละเอียดเรื่องถึงสำนักงาน

ระบุข้อมูลเพิ่มเติม (ไม่บังคับ)

เรื่องที่ท่านเล่าจะเก็บเป็นความลับ ที่ปรึกษากฎหมายจะอ่านด้วยตนเอง และใช้ข้อมูลเพื่อติดต่อกลับเรื่องที่ท่านสอบถามเท่านั้น ตามนโยบายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

หรือส่งอีเมลถึง contact@eksiamlegal.com